Türk Sinemasının Ataerkil Doğasında "ÜÇ MAYMUN"

01 Mayıs 2013

Nuri Bilge Ceylan’ın son filmi “Üç Maymun”’ un Oscar macerasındaki yolculuğunun erken bitmesine ben de herkes kadar üzüldüm açıkçası. Ama Üç Maymun’un da diğer birçok Türk filmi gibi, kadına yönelik cinsel şiddeti meşrulaştıran, adeta hak etti dedirtircesine izleyicisini arkasına alan bir kültürel yapıda olması, beni zaten üzmüştü.

Nuri Bilge Ceylan elbette ki bu filminde, Türk toplumunda var olan ataerkil yapıyı ve bu yapıda ki toplumsal cinsiyet konumlarını oldukça başarılı bir şekilde beyaz perdeye yansıtmış. Filmi izlerken, erkek egemen iktidarların kıskacında kalmış bir kadın gibi yoruldum. Bittiğinde başım ağrıyordu ama bu baş ağrısının nedeni, filmin başarısızlığından değil; cinsiyetler arasında var olan eşitsizliği sinemasal anlatımla pekiştirmekteki başarısıydı.

Toplumumuzda bir erkek çocuğun annesine el kaldırması ya da bir erkeğin eşine el kaldırması hoş karşılanmaz. Ama erkeğin namus bekçiliği rolünü sabote eden bir davranış gerçekleştiğinde, kadına yöneltilen şiddetin haklılığına soyunan toplumsal bir eğilim beliriyor. Öte yandan Erkek aktör, bu yöndeki benzer bir davranışı karşısında çoğunlukla “çapkın” nitelemesiyle ödüllendiriliyor.“Kadın (erkeğin bekçiliğinde) namustur” söylemi, var olan çifte standart yapının yeniden üretilmesi yönünde, bu filmle birlikte tekrar dolaşıma sokulmuştur.

Nuri Bilge Ceylan, sinemasal anlatım tarzıyla Türk sinemasında özgün bir dil yakalamış ve farkını ortaya koymuş, sayılı yönetmenlerden biridir. Fakat toplumsal cinsiyet konusunda diğerleriyle aynı sınıfta kalmıştır. Namus kisvesi altında kadına yöneltilen şiddete karşı, Türk yönetmenlerin artık üç maymunu oynatmaktan vazgeçmesi gerekiyor. Nuri Bilge Ceylan’ın bundan sonraki filmlerinde, bu konuyu ele alış biçimiyle de bir fark yaratacağını umut ediyorum. Ama öte yandan da bu filmin, Türk Sineması’nın ataerkil doğasında oynayan, ne ilk ne de son maymun olacağı endişesini taşıyorum.

Üye Yorumları

murat_amedi murat_amedi Üye 03.08.2011

Sırf Türk sinemasına destek olsun diye izlenmeliyken aslında güzel de bir film. Tavsiye ederim.

fafatuka fafatuka Yönetici 19.07.2011

Üç Maymun o senenin Altın Bamya ödüllerinde de adaydı yanlış hatırlamıyorsam taşıdığı cinsiyetçi tutum yüzünden. Bu güzel yazısıyla güzel bir başlangıç yapan yeni yazarımıza hoş geldiniz diyoruz :) Filmleri didikleyip çoğumuzun göremediği/fark edemediği şeyleri konu edinen yazılarının devamını bekliyoruz :)